چاپ سه مقاله علمی پژوهشی دکترعلی‌حسین احتشامی

نوشته شده توسط روابط عمومی on . ارسال شده در اخبار واحد

به گزارش روابط عمومی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تویسرکان سه مقاله دکتر علی‌حسین احتشامی عضو هیات علمی گروه علوم قرآن و حدیث واحد تویسرکان در فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات قرآنی به چاپ رسید.

مقاله اول  با عنوان: " روش تعامل علامه طباطبایی (ره) با روایات تفسیری نقل به معنی "

مقاله دوم با عنوان: معیارها و اسلوب های اختیار در گزینش قرائت صحیح و آثار آن" 

مقاله سوم : با عنوان: " سنجش قراءات با معیار زبان عربی و شاخصه­های گزینش قراءت صحیح"

 

دکتر احتشامی ضمن اعلام این خبر در خصوص چکیده مقاله اول با عنوان: روش تعامل علامه طباطبایی (ره) با روایات تفسیری نقل به معنی گفت: در این مقاله که با تكيه بر آراء علامه طباطبايي به تبيين پدیده نقل به معنا و تأثير آن‌ در فهم آيات قرآن و روایات نبوی پرداخته و با دقت در نمونه‌هايي از روايات تفسيري آسيب‌ديده كه در الميزان مورد نقد و بررسي قرار گرفته، شيوه‌ي علامه را در نقد اين روايات،‌ معيارهاي تشخيص آسيب‌ و قضاوت نهايي ايشان درباره روايات مذكور را بیان کرده است.

وی گفت: به عقيده علامه(ره) يكي از عوامل پيدايش نقل به معناي بي‌ضابطه اجتهاد و بدفهمي راويان است. ايشان در مواردي كه اين پديده باعث اختلاف بين روايات شده در صورت عدم امكان ترجيح بين روايات به جمع بين آنها يا بيان وجه مشتركشان مي‌پردازد و هرگاه نقل به معنا منجـر بـه تحريف روايات گردد با دقتي كم‌نظير، تحريف‌ها را بيان و رد مي‌كند.

دکتر احتشامی با بیان اینکه علامه طباطبايي(ره) در الميزان با معيار قرآن، روايات، عقل و تاريخ به نقد و بررسي پديده نقل به معنا در روايات پرداخته اند، خاطر نشان کرد: یافته این پژوهش آن است که در این تفسیر، سه نوع نقل به معنا به کار رفته است؛ تفاوت الفاظ بدون تغيير مفاهيم، تفاوت الفاظ همراه با تغيير مفاهيم، تفاوت در الفاظ همراه با تحريف مفاهيم، که به تفصیل بیان شده‌اند.

استاد گروه علوم قرآن و حدیث واحد تویسرکان روش به کار برده شده در این تحقیق را توصیفی-تحلیلی با فن کتابخانه‌ای عنوان نمود.

چکیده مقاله دوم:

دکتر احتشامی در خصوص چکیده مقاله دوم با عنوان: معیارها و اسلوب های اختیار در گزینش قرائت صحیح و آثار آن که در " فصلنامه علمی پژوهشی،"پژوهـش  دینی " شمارۀ ٤٠، بهار و تابستان1399 به چاپ رسیده گفت: اختیار در قراءات با پیدایش اختلاف قراءات در نیمه­­ی دوم سده­ی اوّل و نیمه­ی اوّل سده­ی دوم هجری بروز نمود. سپس دانشمندان اسلامی سده­های بعدی متأثّر از کتاب(السّبعة) ابن مجاهد و اقدام وی مبنی بر انحصار قراءات در هفت قراءت، اختیار قرائی در قالب احتجاج و استدلال گرایی در قراءات را با ارائه­ی معیارها و اسلوب­هایی، به گزینش قراءت صحیح اقدام نمودند.

وی خاطرنشان کرد در  این پژوهش، تلاش بر آن است تا با رویکردی تاریخی و تحلیلی، از بین معیارهای دانشمندان علم قراءت گذشته تاکنون، معیارهای علمی گزینش قراءت صحیح(شامل موافقت قراءت قاری با قراءت عموم مسلمانان یا قراءت همگانی، مطابقت قراءت با رسم الخطّ مصحف عثمانی، موافقت قراءت با قواعد زبان عربی، عدم مخالفت قراءت با براهین عقلی) و اسلوب­های روایی، ادبی، تفسیری و نگارشی اختیارات ایشان که در بردارنده­ی آثار ثبوتی(شامل بقاء متنی قرآن، شکل­گیری معیارهای متنوّع گزینش قراءت صحیح، توسعه علم قراءت، ترویج استدلال گرایی در پذیرش یا ردّ قراءات، غناي ادبيات قرآن، زمینه ساز رشد زبان عربی و تدوین علم نحو، اثر بخشی بر علوم تفسیری و فقهی) و همچنین در بردارنده­ی آثار منفی و آسیبها (شامل استبداد در رأی و اجتهاد قاری، خودستایی قاری در ادبیات عرب و کسب شهرت، ضعف قاری در ادبیات عرب، عدم شناخت قواعد عربی، قوي­تر شدن شبهه تحريف قرآن از سوی مستشرقان و تشكيك ایشان در انكار وحيانیّت قرآن) می­باشد را تبیین نماید.

چکیده مقاله سوم:

دکتر احتشامی در خصوص چکیده مقاله سوم هم که با عنوان " سنجش قراءات با معیار زبان عربی و شاخصه­های گزینش قراءت صحیح" در مجله: دوفصلنامه مطالعات قرائت قرآن وابسته به دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه در مجله پایگاه استنادی علوم جهان اسلام، سال هشتم، شماره 14، بهار و تابستان 1399 به چاپ رسیده است گفت: غنای ادبیات قرآن، موجب تدوین قواعد ادبی و نحوی زبان عربی شده و بر علم قراءت، تأثیر گذاشت. سپس اسلوب ادبی، زمینه­ساز سنجش قراءات با معیار زبان عربی و گزینش قراءت صحیح شد.

احتشامی مراحل تاریخی سنجش قراءات با معیار زبان عربی و اهمّ نتایج آن را بدین ترتیب عنوان کرد: 1- در عصر تابعین تا ظهور ابن‌مجاهد، قواعد نحوی، ضابطه­مند نبود. پس از تدوین قواعد، نقد قراءات با معیار زبان عربی فراگیر شد و مباحث اجتهادی در قراءت، رواج یافت. 2- در عصر پس از ابن مجاهد تا ظهور ابن‌جزری، قراءات هفت­گانه رواج و مشروعیّت یافت، اهمیّت فزاینده به فنّ قراءات بوجود آمد. بازار قراءت پژوهی با رویکردی متعصّبانه و قداست گرایانه، رونق یافت. دو دیدگاه نقد قراءات با معیار زبان عربی و  قِداست یافتن قراءات با اعتقاد به وحیانیّت آن، شکل گرفت. 3- در عصر پس از ابن جزری تا عصر حاضر، اعتقاد به وحیانیّت قراءات رواج یافت. تلاش در توجیه قراءات ضعیف با حداقل­های ادبی صورت گرفت. نگارش یافتن کتاب­های ارزنده در علم قراءت، توسعه آن و شکل­گیری شاخصه­های قرائی، از دیگر وقایع این دوره است.

وی با بیان اینکه در پژوهش حاضر، تلاش بر آن است با رویکردی تاریخی و تحلیلی، مراحل سه گانه مذکور بررسی شود تاکید نمود: در پرتو آن، شاخصه­های قرائی جهت شناخت و گزینش قراءت صحیح و ارجح که مبتنی بر دلایل عقلی (شامل محال بودن اعراض از قراءت پیامبر اکرم9، معارض نبودن با براهین عقلی) و نقلی (شامل نصّ صریح و تواتر نصّ قرآنی، قراءت همگانی و تأکید اهل بیت: به التزام عملی آن، سازگاری با مصحف موجود و رسم الخطّ واژگان قرآن، اعراب گذاری نخستین، ادبیات اصیل و قواعد فصیح زبان عربی) می­باشد، تبیین شود.

 

لازم به ذکر است، چاپ و نگارش بیش از 20مقاله در همایشهای بین المللی و داخلی و بیش از 8 مقاله علمی پژوهشی وزارتین، 4مقاله خارجی در ژورنالهای بین المللی(آی اس آی) و همچنین تالیف و تدوین بیش از 13 کتاب و طرح پژوهشی را به همراه راهنمایی و مشاوره 20رساله دکتری در گروه علوم قرآن و حدیث واحد همدان و تویسرکان، داوری بیش از 18 مقاله در همایشهاو کنفرانسهای معتبر بین المللی و داخلی، داوری مقالات علمی در فصلنامه علمی پژوهشی  " پژوهشنامه علوی "، تدریس دروس عمومی معارف اسلامی و دروس تخصصی الهیات وعلوم قرآن و حدیث در مقاطع دکتری و ارشد ، پژوهشگر برتردر دانشگاههای استان  همدان در سال 97، عضو شورای علمی تخصصی گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه آزاد اسلامی همدان، عضو هیات علمی افتخاری گروه قرآن جامعه بین المللی توسعه ارتباطات بین دانشگاهی ( ISCDBU)، عضو کمیته علمی و داوری مرکز توسعه همایشهای بین المللی پارس، داوری 15 مقاله علمی در سومین کنفرانس بین المللی علوم قرآن و حدیث زیر نظر دانشگاه شهید بهشتی تهران، رییس کمیته مصاحبه کننده دکتری تخصصی در رشته علوم قرآن و حدیث در سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی1397 بخش از  سوابق علمی دکتر احتشامی است.